رنگ ستاره
رنگ ستاره به دمایش بستگی دارد: آبی داغ‌ترین، بعد سفید، زرد (مثل خورشید)، نارنجی و قرمز خنک‌ترین است.
درس ۱۴ از ۱۷ · مسیر نوجوان
ستاره‌ها و کهکشان‌ها
ستاره‌ها چطور متولد می‌شوند و می‌میرند؟ راه شیری چقدر بزرگ است؟
⭐ ۰ از ۷ مرحلهپیشرفت فعالیت‌های درس۰ از ۷ فعالیت کامل شده
در این درس یاد می‌گیری
ستاره، منظومه و کهکشان را در اندازه‌های متفاوت دسته‌بندی کن.
ستاره‌ها و کهکشان‌ها
کهکشان
کهکشان راه شیری ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره دارد، شکلش مارپیچی است و قطرش حدود ۱۰۰ هزار سال نوری.
صورت فلکی
الگوهایی که انسان‌ها از ستاره‌ها ساخته‌اند، مثل دب اکبر و شکارچی (جبار).
سال نوری
فاصله‌ای که نور در یک سال می‌پیماید؛ حدود ۹٫۵ هزار میلیارد کیلومتر.
زندگی یک ستاره
مراحل را دنبال کن (ستاره‌ای مثل خورشید).
۱. ابر گاز و غبار
ستاره‌ها از ابرهای عظیمی از گاز و غبار (سحابی) متولد می‌شوند. گرانش آن‌ها را به هم می‌فشارد.
۱ از ۵ مرحله را دیده‌ای.
می‌دانستی؟
وقتی به ستاره‌ای نگاه می‌کنی، نوری را می‌بینی که سال‌ها پیش از آن راه افتاده؛ در واقع به گذشته نگاه می‌کنی!
نزدیک‌ترین ستاره پس از خورشید «پروکسیما قنطورس» است؛ ۴٫۲ سال نوری دورتر.
«عبدالرحمن صوفی رازی»، ستاره‌شناس ایرانی، حدود هزار سال پیش کهکشان آندرومدا را (با نام «لکهٔ ابری کوچک») در کتاب صورالکواکب ثبت کرد.
🔭 برای کنجکاوها (ردهٔ بالاتر)
ستاره‌های خیلی سنگین به جای کوتولهٔ سفید، با انفجاری بزرگ (ابرنواختر) می‌میرند و ستارهٔ نوترونی یا سیاه‌چاله می‌سازند. سیاه‌چاله جایی است که گرانشش آن‌قدر قوی است که نور هم از آن فرار نمی‌کند.
اولین تصویر واقعی از سایهٔ یک سیاه‌چاله (در کهکشان M87) در سال ۲۰۱۹ منتشر شد.
امتحان کوچک
«سال نوری» واحد چیست؟
کارگاه پژوهش؛ مدل، مشاهده و نتیجه
مراحل را انجام بده و نتیجه را روی کاغذ ثبت کن. برای دیدن مرحلهٔ بعد روی عنوان آن بزن.
۱. آماده‌سازی
سه قاب تو در تو بکش: زمین در منظومهٔ شمسی، منظومه در راه شیری.
۱ از ۳ مرحله را دیده‌ای.
دلیل علمی را پیدا کن
سال نوری چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
ستاره‌ها و نشان‌های تو
⭐ ۰ستاره جمع کرده‌ای
ستاره‌شناسهنوز باز نشده
چی یاد گرفتیم؟
- ستاره‌ها از ابرهای گاز و غبار به دنیا می‌آیند و رنگشان نشانهٔ دمایشان است.
- کهکشان‌ها مجموعهٔ میلیاردها ستاره‌اند؛ ما در راه شیری هستیم.
- خورشید در آینده غول سرخ و سپس کوتولهٔ سفید می‌شود.
🎉 حالا می‌دانی هر ستارهٔ آسمان چه داستانی دارد!
📚 منابع و مطالعهٔ بیشتر
عددهای دوره گرد شده‌اند. اندازه و سرعت در برخی مدل‌ها برای فهم بهتر تغییر کرده‌اند؛ تعداد قمرهای شناخته‌شده با کشف‌های تازه تغییر می‌کند.