ساخت بازی پرسشوپاسخ در اسکرچ راهی عملی برای آشنایی با چند مفهوم پایه برنامهنویسی است. شخصیت بازی سؤال میپرسد، بازیکن پاسخ میدهد و برنامه تصمیم میگیرد امتیاز را تغییر دهد یا پاسخ درست را نشان بدهد. در این آموزش، یک مسابقه سهسؤالی میسازیم که هر بار از امتیاز صفر شروع میشود.
پیش از شروع چه چیزی لازم داریم؟
وارد وبسایت رسمی اسکرچ شوید و محیط ساخت پروژه را باز کنید. اگر رابط فارسی را انتخاب کنید، پیدا کردن بلوکها برای دنبالکردن این راهنما آسانتر میشود. نام بعضی بلوکها ممکن است در ترجمه رابط کمی متفاوت باشد؛ به بخش و عملکرد آنها توجه کنید.
برای نسخه اول، سه سؤال عددی ساده انتخاب کنید: حاصل ۳ + ۴، تعداد ضلعهای مثلث و حاصل ۵ × ۲. پاسخها بهترتیب ۷، ۳ و ۱۰ هستند. در متن سؤال از بازیکن بخواهید با رقم انگلیسی پاسخ دهد تا بررسی شکلهای متفاوت رقمها در نسخه اول لازم نباشد.
گام اول: شخصیت مجری و شروع بازی
یک شخصیت دلخواه انتخاب کنید. همه دستورهای این نسخه را روی همان شخصیت بسازید تا ترتیب اجرا روشن بماند. از بخش رویدادها، بلوک «وقتی پرچم سبز کلیک شد» را قرار دهید. زیر آن یک پیام خوشامدگویی کوتاه اضافه کنید: «سلام! سه سؤال داریم؛ آمادهای؟»
تا زمانی که منطق بازی کامل نشده، انتخاب پسزمینه و صدا را ساده نگه دارید. پس از کارکردن بازی میتوانید ظاهر آن را به سلیقه کودک تغییر دهید.
گام دوم: متغیر امتیاز را بسازید
در بخش متغیرها، متغیری با نام «امتیاز» ایجاد کنید. زیر بلوک شروع و پیش از پرسیدن سؤال اول، بلوک «امتیاز را برابر ۰ قرار بده» بگذارید. اگر نمایش متغیر فعال باشد، بازیکن عدد آن را روی صحنه میبیند.
دو دستور را با هم اشتباه نگیرید: «قرار دادن روی صفر» برای شروع بازی است و «تغییر به اندازه ۱» برای اضافهکردن امتیاز. اگر هنگام جواب درست، امتیاز را همیشه روی ۱ قرار دهید، امتیازهای قبلی جمع نمیشوند.
گام سوم: سؤال را بپرسید و پاسخ را دریافت کنید
از بخش حسگرها، بلوک «بپرس و منتظر بمان» را اضافه کنید. متن سؤال اول را بنویسید: «حاصل ۳ + ۴ چیست؟ با رقم انگلیسی جواب بده.» برنامه تا دریافت پاسخ منتظر میماند.
بلوک «پاسخ» آخرین ورودی بازیکن را در اختیار برنامه میگذارد. در این بازی بلافاصله پس از هر سؤال آن را بررسی میکنیم. اگر بخواهید پاسخهای قبلی را هم نگه دارید، باید آنها را در متغیر یا فهرست ذخیره کنید؛ این رفتار در راهنمای رسمی بلوک پاسخ اسکرچ توضیح داده شده است.
گام چهارم: با شرط، جواب درست و غلط را جدا کنید
از بخش کنترل، بلوک «اگر ... آنگاه ... وگرنه» را زیر سؤال قرار دهید. در جای شرط، از عملگر مساوی استفاده کنید و یک طرف را «پاسخ» و طرف دیگر را عدد ۷ بگذارید.
- داخل شاخه درست: «امتیاز را ۱ واحد تغییر بده» و سپس «بگو: آفرین! درست بود».
- داخل شاخه وگرنه: «بگو: جواب درست ۷ است؛ برویم سراغ سؤال بعدی».
نسخه چندثانیهای بلوک «بگو» فرصت دیدن بازخورد را میدهد. دستورهای بررسی پاسخ باید بعد از بلوک پرسش باشند؛ اگر پیش از آن قرار گیرند، ممکن است پاسخ قبلی بررسی شود.
گام پنجم: دو سؤال دیگر و نتیجه نهایی
مجموعه بلوک پرسش و شرط آن را دو بار کپی کنید. در سؤال دوم، هم متن را به تعداد ضلعهای مثلث تغییر دهید و هم مقدار درست را ۳ قرار دهید. در سؤال سوم، متن ۵ × ۲ و جواب ۱۰ باشد. هنگام کپیکردن، اصلاحنکردن جواب داخل شرط یک خطای رایج است.
بعد از پایان شرط سؤال سوم، با بلوک «اتصال» در بخش عملگرها، متن «امتیاز تو: » را به متغیر امتیاز وصل کنید. میتوانید با یک اتصال دیگر عبارت « از ۳» را هم اضافه کنید. نتیجه باید از خود متغیر خوانده شود تا با پاسخهای هر بازیکن تغییر کند.
گام ششم: بازی را با چند حالت آزمایش کنید
- همه جوابها درست: امتیاز نهایی باید ۳ باشد.
- همه جوابها غلط: امتیاز باید صفر بماند.
- فقط یک جواب درست: امتیاز باید ۱ شود.
- کلیک دوباره روی پرچم: امتیاز باید قبل از سؤال اول صفر شود.
- پاسخ نامرتبط: بازی باید شاخه پاسخ غلط را اجرا کند و ادامه دهد.
اگر نتیجه درست نیست، تنها همان بخش را بررسی کنید. برای مثال، باقیماندن امتیاز قبلی به شروع بازی مربوط است، اما اشتباه در امتیاز سؤال دوم احتمالاً به شرط آن سؤال مربوط میشود. از کودک بخواهید حدسش را قبل از تغییر بلوکها بیان کند.
پروژه را ذخیره و یک قابلیت تازه اضافه کنید
پروژه را در حساب خود ذخیره کنید یا از گزینه ذخیره در رایانه، فایل پروژه با پسوند .sb3 بگیرید. ذخیره پروژه با انتشار عمومی آن یکسان نیست؛ برای ادامه تمرین لازم نیست پروژه را عمومی کنید.
پس از تکمیل، فقط یک قابلیت اضافه کنید: سؤال چهارم، صدای جواب درست یا پیام متفاوت برای امتیاز کامل. در هر تغییر، حالتهای آزمایش را دوباره اجرا کنید. والدین میتوانند با پرسش «این بلوک چه میکند؟» به کودک کمک کنند منطق برنامه را توضیح دهد.
برای آشنایی با مسیر کلی، راهنمای آموزش اسکرچ به کودکان را ببینید. برای یادگیری پروژهمحور همراه با مدرس نیز دوره اسکرچ آکس در دسترس است.